Harpij-congres 2006
Hans Orbons
Safaripark Beekse Bergen
Op woensdag 8 november was
het jaarlijkse Harpij congres waarvan het ochtendprogramma plaats vond in het
evenemententheater naast het Safaripark Beekse Bergen. Het thema van dit jaar
was; ‘Safari en Zo(o)’. Na de gebruikelijke koffie met cake ontvangst gingen
220 deelnemers naar de grote zaal voor de lezingen. Veel jassen bleven aan
omdat de verwarming ’s ochtend opstartproblemen had.
De eerste lezing werd
gehouden door Catherine Reid van het IZW (Institute for Zoo and Wildlife
research). Het IZW is onderdeel van de Universiteit van Berlijn en doet
voornamelijk onderzoek naar voortplanting bij neushoorns en olifanten. De
lezing behandelde verschillende onderwerpen op een zeer wetenschappelijke wijze.
Door hun onderzoek naar de voortplantingsorganen en groepssamenstelling bij
neushoorns zijn zij de specialist op dit gebied en doen aanbevelingen voor
dierenparken om de populatie neushoorns te verbeteren. Het blijkt namelijk dat
de F1 generatie in gevangenschap zich uitermate slecht voortplant. Dit heeft
tot gevolg gehad dat de populatie gedaald is van 240 individuen in 2004 tot 189
in 2006. Het onderzoek van het IZW brengt aan het daglicht dat defecten aan de
voortplantingsorganen van de koeien maar ook de groepssamenstelling de
belangrijkste oorzaken hiervoor zijn.
Tijdens de tweede lezing van
Lars Versteege (curator Safaripark Beekse Bergen) werd duidelijk hoe de theorie
en de aanbevelingen van het IZW vertaald kan worden naar de praktijk. Alle
vrouwelijke neushoorn in Beekse Bergen zijn door het IZW onderzocht en dat
leverde veel zinvolle informatie op. Karlijn bleek cysten te hebben in de
baarmoeder en de eileiders. Deze zijn verwijderd en bij haar is een poging tot
IVF ondernomen die helaas niet is gelukt doordat op het laatste moment
ademhalingsproblemen ontstonden toen het dier onder narcose was. Een tweede
poging zal in de toekomst zeker gebeuren. Ook Ansje komt hiervoor in aanmerking
vanwege dezelfde problemen. Mirjam en Dounja hebben volledig gezonde
geslachtsorganen maar zijn nog steeds niet goed gedekt. Bij de laatste is
kunstmatige inseminatie geprobeerd maar dit leidde niet tot een zwangerschap.
Yvonne is een ‘flatliner’. Dat wil zeggen dat haar eierstokken niet actief zijn
en dus niet cycleert. Waarschijnlijk is de oorzaak sociale stress en zij zal op
termijn verhuizen naar een ander park. Ook het sperma van de stieren zijn
onderzocht en hieruit blijkt dat Miguel 90% goed sperma heeft en Gilou 65%. Dit
zegt in ieder geval iets over de verwachting hun mogelijkheden in de toekomst.
De
derde lezing van Frans Schepers, Manager International Projects Europe,
Southern & East Africa van het WNF, ging toevallig ook gedeeltelijk over
neushoorns maar dan over de dieren in het wild namelijk translocatie van zwarte
neushoorns in Zuid-Afrika. Het
WNF streeft er naar het zwarte neushoorns terug te plaatsen in grote delen van
hun oorspronkelijke leefgebied en het aantal van 500 tot 1000 individuen te
laten stijgen. Hiervoor is samenwerking gezocht met de lokale landeigenaren en
deze is zo succesvol geweest dat er in vier jaar tijd 50.000 hectare
beschikbaar is gekomen en de eerste dieren al teruggebracht zijn naar de nieuwe
gebieden. Het tweede deel van de lezing liet een ander succesvol
herintroductieprogramma zien: de Kafue flats in Zambia. Dit is een gebied dat
door beter beheer van een stuwdam weer is hersteld in zijn oorspronkelijke
staat, wetland. Met adviezen vanuit de NVD is een groot aantal dieren als
zebra’s, waterbokken, duikers, koedoes e.d. daar naartoe gebracht.
Marc Damen, adjunct directeur
Zodiac Zoos, sloot de ochtend af met een lezing over de voor - en nadelen van
gemengde verblijven. Met een groot aantal dia’s bracht hij e.e.a. in kaart.
Zijn de dieren wel blij met elkaar in een mixed exhibit? Is het allemaal wel zo
natuurlijk hoe wij de combinatie’s aan ons publiek voorschotelen? Welke dieren
kunnen wel/niet bij elkaar? Welke soorten hebben echt profijt van elkaar en
welke interesseert het eigenlijk niet zo? Door de goede mix van uitdagende en
soms komische dia’s was het een prima overzicht van voor- en nadelen zonder dat
hij zijn eigen mening opdrong maar meer aanzette tot het vormen van een eigen
idee.
Daarna vertrok iedereen
gezamenlijk in bussen naar het safaripark, waar iedereen zich even kon opwarmen
in het Safarirestaurant tijdens de lunch. De groep werd vervolgens in tienen
gesplitst voor de rondleidingen en kijkjes achter de schermen bij o.a.
mensapen, olifanten/giraffen, hoefdieren, roofdieren, neushoorns en anderen. De
echte opwarming begon dan ook pas tijdens de dierentuinmarkt. Dankzij de goede
marktkraamkwaliteiten die verzorgers blijkbaar ook hebben in het presenteren
van hun producten was de opbrengst ruim € 1400,-. Deze gaat dit jaar naar het
Painted Dog Conservation Programme van Gregory Rasmussen in Zimbabwe. Voor meer
informatie zie :
Mede ook door het lekkere
eten waarmee de dag afgesloten is, schouwen we terug op een zeer geslaagde dag
die weer de nodige zinnige contacten heeft opgeleverd.